24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete’de Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yayımlandı. Yönetmelik, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi, sürdürülebilir yatırımlara finansman akışının teşvik edilmesi ve piyasada yeşile boyamanın önlenmesi amacıyla Türkiye Yeşil Taksonomisinin usul ve esaslarını düzenliyor.
Düzenleme kimleri kapsıyor?
Yönetmelik; Ek-1’de yer alan ekonomik faaliyetleri yürüten kurum, kuruluş ve işletmeleri, finansal kuruluşların faaliyetlerini, teknik tarama kriterlerini, raporlama ve doğrulama işlemlerini ve Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemini kapsıyor.
Bir ekonomik faaliyetin taksonomiyle uyumlu sayılabilmesi için üç şartın birlikte sağlanması gerekiyor: çevresel hedeflerden en az birine önemli ölçüde katkı sağlanması, diğer çevresel hedeflerden hiçbirine önemli zarar verilmemesi ve asgari sosyal koruma önlemlerine uyulması.
Altı çevresel hedef belirlendi
Yönetmelikte çevresel hedefler; sera gazı emisyonlarının azaltımı, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü ile biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ve restorasyonu olarak belirlendi.
Teknik tarama kriterleri İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından belirlenecek ve Başkanlığın resmî internet sayfasında yayımlanacak. Katı fosil yakıt kullanılan üretim faaliyetleri çevresel açıdan sürdürülebilir ekonomik faaliyet olarak değerlendirilmeyecek.
İşletmeler açısından raporlama ve muhasebe verileri
Ek-1’deki uygun ekonomik faaliyetlerden en az birini yürüten kurum, kuruluş ve işletmeler, Başkanlığın yayımlayacağı şablonlara göre raporlama yapabilecek. Anahtar performans göstergeleri arasında taksonomiye uygun veya taksonomiyle uyumlu ürün ve hizmetlerden elde edilen hasılat, yatırım harcamaları ve işletme giderlerinin oranları bulunuyor.
Yönetmelik ayrıca belirli eşikler getiriyor. İşletmeler, Ek-1 kapsamındaki bir ekonomik faaliyetten kaynaklanan hasılatın toplam hasılata oranı, yatırım harcamalarının toplam yatırım harcamalarına oranı veya işletme giderlerinin toplam işletme giderlerine oranı yüzde 10’un altında kaldığında ilgili göstergeleri raporlamaya dahil etmeyebilecek.
Finansal kuruluşlar için zorunlu raporlama
Aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları, portföy yönetim şirketleri, bankalar ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri için yönetmelikte raporlama yükümlülüğü öngörülüyor. Bu kuruluşların raporlama usul ve esasları, faaliyet alanlarına göre SPK, BDDK ve SEDDK tarafından ayrıca belirlenecek.
Finansal kuruluşlar için önemli bir geçiş hükmü bulunuyor: Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan finansal kuruluşlar 1 Ocak 2029 tarihine kadar taksonomi raporlaması yapmak zorunda değil.
Raporlama zamanı ve işletmelere pratik etkisi
Raporlar, ilgili mali tablo döneminin bitimini takip eden altıncı ayın sonunda Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemine yüklenecek. Özel hesap dönemi kullanan işletmelerde özel hesap dönemi sonu esas alınacak. Sisteme yüklenen taksonomi raporlarının kamuoyuna açık olması esas.
İşletmeler açısından düzenlemenin pratik sonucu, çevresel sürdürülebilirlik iddialarının yalnızca genel beyanlarla değil; teknik kriterler ve finansal göstergelerle ilişkilendirilecek olmasıdır. Ayrıca zorunlu raporlama kapsamındaki finansal kuruluşlar, kendi raporlamalarına konu işlemler bakımından Ek-1 kapsamındaki işletmelerden yönetmelik çerçevesinde raporlama yapmalarını talep edebilecek. Bu nedenle finansman ilişkisi bulunan işletmeler bakımından taksonomi verilerinin hazırlanması ilerleyen dönemde önem kazanabilir.
Yürürlük tarihi
Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, 24 Eylül 2026 tarihinde yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Yönetmelikte ayrıca bir karar veya tebliğ numarası verilmemiştir; düzenleme doğrudan “Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği” adıyla yayımlanmıştır. Dayanağı 7552 sayılı İklim Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmüdür.
Resmî kaynak: 24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete, Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği.
Öne çıkan görsel: Vlad Burac / Unsplash.
Hiç Yorum Yok