Pareto etkinliği, bir kişiyi daha iyi duruma getirmenin başka en az bir kişiyi daha kötü duruma getirmeden mümkün olmadığı kaynak dağılımını ifade eden temel refah ekonomisi kavramlarından biridir.
Pareto iyileştirmesi nedir?
En az bir kişinin durumunu iyileştirirken hiç kimsenin durumunu kötüleştirmeyen değişiklik Pareto iyileştirmesi olarak adlandırılır. Böyle bir değişiklik mümkünse mevcut dağılım Pareto etkin değildir.
Pareto etkinliği ne anlama gelir?
Artık Pareto iyileştirmesi yapılamıyorsa dağılım Pareto etkin kabul edilir. Bu kavram kaynakların kullanımındaki etkinliği değerlendirir; ancak tek başına toplum açısından hangi dağılımın tercih edilmesi gerektiğini söylemez.
Etkinlik ile adalet aynı şey midir?
Hayır. Son derece eşitsiz bir kaynak dağılımı da belirli koşullarda Pareto etkin olabilir. Dolayısıyla Pareto etkinliği gelir dağılımının adil veya eşit olduğu anlamına gelmez. Etkinlik ve bölüşüm farklı değerlendirme ölçütleridir.
Edgeworth kutusuyla ilişkisi
İki kişili ve iki mallı basit takas modelinde sözleşme eğrisi üzerindeki noktalar Pareto etkin dağılımları gösterir. Bu noktalarda bir tarafı daha iyi duruma getirmek için diğer tarafın durumundan fedakarlık yapmak gerekir.
Rekabetçi piyasalarla ilişkisi
Refah ekonomisinin temel teoremleri, belirli güçlü varsayımlar altında rekabetçi dengeler ile Pareto etkinliği arasında ilişki kurar. Ancak dışsallıklar, kamusal mallar, asimetrik bilgi veya piyasa gücü gibi unsurlar bulunduğunda bu sonuçların koşulları bozulabilir.
Kısaca
Pareto etkinliği kaynak dağılımında karşılıksız bir iyileştirme imkanının kalmadığı durumu ifade eder. Ekonomik etkinliği anlamak için güçlü bir ölçüt olsa da adalet, eşitlik veya toplumsal tercih konusunda tek başına yeterli değildir.
Görsel: Nicholas Cappello / Unsplash. İçerik eğitim amaçlı standart refah ekonomisi çerçevesinde hazırlanmıştır.
Hiç Yorum Yok