Ekonomik kararların sonuçları her zaman kesin değildir. Yatırım, sigorta, tasarruf ve girişim kararlarında gelecekte birden fazla sonuç ortaya çıkabilir. Risk altında karar verme bu olası sonuçların ve olasılıkların kararları nasıl etkilediğini inceler.
Risk ile belirsizlik arasındaki fark
Standart ayrımda risk, olası sonuçlara ilişkin olasılıkların bilindiği veya tahmin edilebildiği durumları; belirsizlik ise bu olasılıkların güvenilir biçimde belirlenemediği durumları ifade eder.
Beklenen değer nedir?
Beklenen değer, olası sonuçların her birinin gerçekleşme olasılığıyla ağırlıklandırılarak toplanmasıdır. Ancak insanlar yalnızca parasal beklenen değere göre karar vermeyebilir.
Beklenen fayda nedir?
Beklenen fayda yaklaşımında karar verici parasal sonuçların kendisinden ziyade bu sonuçların sağladığı faydayı dikkate alır. Böylece aynı beklenen parasal değere sahip iki seçeneğin farklı risk yapıları nedeniyle farklı değerlendirilmesi açıklanabilir.
Riskten kaçınma
Riskten kaçınan bir kişi, diğer koşullar aynıyken daha az belirsiz seçeneği tercih edebilir. Risk primi ise kişinin riskli bir seçeneği üstlenmek için talep edeceği ek getiri veya riskten kurtulmak için vazgeçmeye razı olabileceği tutar mantığıyla açıklanabilir.
Sigorta ve çeşitlendirme
Sigorta, belirli risklerin bir prim karşılığında transfer edilmesine yardımcı olur. Çeşitlendirme ise birbirleriyle tamamen aynı hareket etmeyen riskleri bir araya getirerek toplam riskin azaltılmasına katkı sağlayabilir; ancak her risk çeşitlendirmeyle ortadan kaldırılamaz.
Kısaca
Risk altında karar verme, olasılıkları, beklenen sonuçları ve bireylerin riske karşı tutumlarını birlikte ele alır. Beklenen fayda yaklaşımı, insanların neden yalnızca en yüksek beklenen parasal değeri seçmediğini açıklamakta kullanılan temel araçlardan biridir.
Görsel: Sasun Bughdaryan / Unsplash. İçerik eğitim amaçlıdır.
Hiç Yorum Yok